Steeds meer mensen gebruiken hun airconditioning niet alleen in de zomer om te koelen, maar ook in de winter om het huis te verwarmen. Dat is een slimme keuze, want een moderne airco is eigenlijk een lucht-lucht warmtepomp. Maar wat gebeurt er als het buiten echt koud wordt en het kwik onder het vriespunt zakt? Moet de airco dan veel harder werken, en hoeveel stroom verbruikt het apparaat dan precies op zo'n winterse dag? In dit artikel leggen we het op een eenvoudige manier aan je uit, inclusief handige rekenvoorbeelden.
Een airco die verwarmt: hoe werkt dat eigenlijk?
Veel mensen denken bij een airco aan koude lucht, maar het systeem kan het proces ook omdraaien. In de verwarmingsstand haalt de buitenunit warmte uit de buitenlucht. Zelfs als het buiten vriest, zit er nog genoeg energie in de lucht. Deze warmte wordt met behulp van een koudemiddel en een compressor naar binnen gebracht. De binnenunit blaast vervolgens behaaglijke, warme lucht de kamer in.
Omdat de airco zelf geen warmte maakt door stroom te verbranden, maar warmte van buiten naar binnen verplaatst, werkt dit systeem ontzettend efficiënt. Een moderne Single Split airco kan daardoor een uitstekend alternatief zijn voor de traditionele gasgestookte cv-ketel.
Hoeveel stroom verbruikt de airco op een koude dag?
Het stroomverbruik van een airco hangt af van een aantal zaken, zoals de grootte van de ruimte, de gewenste binnentemperatuur en natuurlijk de buitentemperatuur. Gemiddeld verbruikt een airco met een vermogen van 2,5 tot 3,5 kW (wat meestal genoeg is voor een woonkamer of slaapkamer) tussen de 0,6 en 1,5 kWh aan stroom per uur als het buiten koud is.
Als we uitgaan van een gemiddelde winterdag waarop het buiten rond het vriespunt ligt (0 °C tot -2 °C), ziet het verbruik er ongeveer zo uit:
- Opstarten en opwarmen: Het eerste uur moet de airco hard werken om de kamer op temperatuur te krijgen. Het verbruik ligt dan vaak rond de 1,2 tot 1,5 kWh.
- Op temperatuur houden: Als de kamer eenmaal warm is (bijvoorbeeld 20 °C), schakelt de slimme inverter-motor terug naar een lager vermogen. De airco verbruikt dan nog maar ongeveer 0,5 tot 0,8 kWh per uur.
- Totaal per dag: Laat je de airco op een koude dag 8 uur achter elkaar aanstaan? Dan verbruik je gemiddeld zo'n 5 tot 7 kWh aan elektriciteit.
Wil je meerdere kamers tegelijk verwarmen met één systeem? Dan kun je kiezen voor handige Free Match multisplit-systemen. Het verbruik ligt dan uiteraard wat hoger, omdat de buitenunit meerdere binnenunits van warmte moet voorzien.
Het verschil met een gewone elektrische kachel
Om te begrijpen hoe zuinig een airco is, vergelijken we hem met een standaard elektrisch straalkacheltje of een olieradiator. Een gewoon elektrisch kacheltje heeft een rendement van 100%. Dat klinkt goed, maar het betekent simpelweg: 1 kWh aan stroom levert precies 1 kWh aan warmte op.
Een airco doet dat heel anders. Dankzij de warmtepomptechniek haalt een airco een veel hoger rendement. Dit drukken we uit in de zogeheten COP-waarde (Coefficient of Performance). Bij milde temperaturen ligt deze waarde vaak rond de 4 of 5. Dat betekent dat 1 kWh aan stroom maar liefst 4 tot 5 kWh aan warmte oplevert!
Zelfs op een ijskoude dag, wanneer het vriest, blijft de COP-waarde van een goede airco meestal tussen de 2,5 en 3,5. Je krijgt dus nog steeds twee tot drie keer zoveel warmte voor dezelfde hoeveelheid stroom als bij een gewoon elektrisch kacheltje.
Wat kost een dag verwarmen met de airco bij vorst?
Laten we er een duidelijk rekenvoorbeeld bij pakken. Stel dat het buiten vriest en je zet de airco van 08:00 tot 20:00 uur aan (in totaal 12 uur).
- Uur 1 (opwarmen): 1,4 kWh
- Uur 2 t/m 12 (op temperatuur houden): 11 uur x 0,65 kWh = 7,15 kWh
- Totaal stroomverbruik op die dag: ongeveer 8,55 kWh
Stel dat de elektriciteitsprijs € 0,35 per kWh is, dan betaal je voor die hele dag verwarmen:
8,55 kWh x € 0,35 = ongeveer € 3,00 per dag.
Zeker als je zonnepanelen hebt die ook in de winter een beetje stroom opwekken, of als je een dynamisch energiecontract hebt, zijn de kosten erg overzichtelijk. In veel gevallen ben je op deze manier een stuk goedkoper uit dan wanneer je dezelfde ruimte de hele dag met aardgas verwarmt.
Welke factoren bepalen het stroomverbruik?
Niet elk huis en niet elke situatie is gelijk. Het werkelijke verbruik van jouw airco op een winterse dag hangt af van verschillende factoren:
- De isolatie van je woning: In een goed geïsoleerd huis blijft warmte veel langer hangen. De airco hoeft dan minder hard te blazen om de temperatuur stabiel te houden.
- De gewenste binnentemperatuur: Elke graad warmer vraagt meer energie van het apparaat. Het verschil tussen 19 °C en 22 °C kan zomaar 15% tot 20% extra stroomverbruik betekenen.
- De buitentemperatuur: Hoe kouder het buiten is, hoe harder de compressor moet werken om warmte naar binnen te pompen. Bij -10 °C zal het stroomverbruik merkbaar hoger zijn dan bij +5 °C.
- Het ontdooiproces (Defrost): Als het buiten vriest en de lucht vochtig is, kan er ijs ontstaan op het buitenrooster. De airco start dan af en toe een kort ontdooiproces. Dit kost een klein beetje extra stroom, maar zorgt ervoor dat het systeem goed blijft functioneren.
- Het juiste vermogen: Een airco die te klein is voor de ruimte moet continu op vol vermogen draaien, wat leidt tot een hoger verbruik. Laat daarom altijd goed berekenen welk vermogen je nodig hebt.
Zoek je een complete oplossing voor het hele huis inclusief warm tapwater en radiatoren? Kijk dan eens naar watergedragen systemen zoals Versati warmtepompen.
Slimme tips om stroom te besparen in de winter
Wil je het lekker warm hebben in huis zonder dat je energierekening onnodig oploopt? Met deze eenvoudige tips gebruik je de airco zo efficiënt mogelijk:
- Zet de temperatuur niet steeds omhoog en omlaag: Laat de airco liever rustig op een vaste temperatuur draaien (bijvoorbeeld 20 °C). Het kost veel meer stroom om een afgekoelde kamer telkens opnieuw op te warmen dan om de warmte vast te houden.
- Houd deuren en ramen dicht: Zorg dat de warmte niet ontsnapt naar onverwarmde ruimtes zoals de gang of bijkeuken.
- Reinig de filters regelmatig: Een stoffig filter zorgt ervoor dat de binnenunit minder goed lucht kan verplaatsen. Hierdoor moet het systeem harder werken en stijgt het stroomverbruik. Maak de filters daarom elke paar weken even stofvrij.
- Richt de luchtstroom naar beneden: Warme lucht stijgt van nature op. Door de lamellen van de binnenunit omlaag te richten, wordt de warmte gelijkmatig over de vloer en de hele kamer verspreid.
- Verwarm alleen de ruimtes waar je bent: Het grote voordeel van een airco is dat je heel lokaal kunt verwarmen. Zit je overdag op je werkkamer? Verwarm dan alleen die kamer en laat de rest van het huis op een lagere temperatuur staan.
Conclusie: is verwarmen met een airco slim in de winter?
Het antwoord is een duidelijke ja. Zelfs op een koude winterdag met temperaturen rond of onder het vriespunt verbruikt een moderne airco verrassend weinig stroom. Gemiddeld kost een hele dag verwarmen zo'n 5 tot 9 kWh, wat neerkomt op een paar euro per dag. Daarmee is de airco vele malen zuiniger dan gewone elektrische kachels én vaak voordeliger dan verwarmen met gas.
Wil je weten welke airconditioning het beste past bij jouw woonsituatie of wil je deskundig advies over energiezuinig verwarmen? Neem gerust contact op met GREE voor meer informatie en persoonlijk advies.